เผยตัวเลขศูนย์ดูแลผู้สูงอายุประเทศไทย: 1,174 แห่ง และ 16 จังหวัดที่ไม่มีเลยสักแห่ง

สมมติว่าพรุ่งนี้หมอเรียกคุณเข้าไปคุย แล้วบอกว่าพ่อกลับบ้านได้แล้ว

แต่กลับไปแบบเดิมไม่ได้ ต้องมีคนดูแลตลอด 24 ชั่วโมง ให้อาหารทางสาย พลิกตัวทุกสองชั่วโมง คุณมีเวลาหาที่ประมาณสามวันก่อนถึงวันจำหน่าย

คำถามแรกที่คนส่วนใหญ่พิมพ์ลงกูเกิลคือ “ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ใกล้ฉัน” แล้วก็จะเจอรายชื่อยาวเหยียด รูปสวย รีวิวห้าดาว

สิ่งที่หน้าค้นหาไม่บอกคุณคือ ในบรรดาที่โผล่ขึ้นมานั้น มีกี่แห่งที่ได้รับใบอนุญาตถูกต้อง และถ้าคุณไม่ได้อยู่กรุงเทพฯ ตัวเลือกจริง ๆ อาจเหลือน้อยกว่าที่คิดมาก

เราเลยไปดึงทะเบียนสถานประกอบการที่ได้รับอนุญาตของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) ออกมาทั้งก้อน แล้วนั่งนับทีละรายการ เพื่อตอบคำถามง่าย ๆ ที่หาคำตอบยากอย่างน่าประหลาดใจว่า ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ประเทศไทย มีที่ได้รับอนุญาตถูกต้องอยู่กี่แห่งกันแน่

แต่ตัวเลขที่ทำให้เราหยุดดูอยู่นาน ไม่ใช่ตัวเลขนี้

กรุงเทพฯ แห่งเดียว มากกว่าอีสาน เหนือ ใต้ รวมกัน

กรุงเทพมหานครมีศูนย์ที่ได้รับอนุญาต 385 แห่ง ส่วนภาคอีสาน 20 จังหวัด ภาคเหนือ 9 จังหวัด และภาคใต้ 14 จังหวัด รวมกันทั้งหมด 43 จังหวัด มี 262 แห่ง

อ่านอีกรอบก็ยังรู้สึกแปลก ๆ อยู่ดี จังหวัดเดียวมากกว่ายี่สิบจังหวัดของภาคอีสานถึงเกือบสี่เท่า

ถ้ารวมนนทบุรีเข้าไปด้วยอีก 135 แห่ง สองจังหวัดนี้จะมี 520 แห่ง หรือเกือบครึ่งของทั้งประเทศ

สิบหกจังหวัดที่หาไม่เจอแม้แต่แห่งเดียว

สิบหกจังหวัดนี้ไม่มีศูนย์ที่ได้รับอนุญาตอยู่ในทะเบียนเลยสักแห่ง และถ้านับจังหวัดที่มีไม่ถึงสามแห่งด้วย ตัวเลขจะขึ้นไปเป็น 35 จังหวัด หรือเกือบครึ่งประเทศ

สำหรับครอบครัวในจังหวัดเหล่านี้ คำว่า “เลือกศูนย์ให้ดี” แทบไม่มีความหมาย เพราะไม่มีอะไรให้เลือกตั้งแต่แรก สิ่งที่เหลือคือจ้างคนมาดูแลที่บ้าน ใช้บริการที่ยังไม่ได้ขึ้นทะเบียน หรือส่งพ่อแม่ไปอยู่จังหวัดอื่นแล้วขับรถไปเยี่ยมเดือนละครั้ง

ถ้ากำลังชั่งใจระหว่างสองทางนี้อยู่ เราเคยเขียนเปรียบเทียบไว้ที่ ศูนย์ดูแลผู้สูงวัยต่างจากดูแลที่บ้านอย่างไร

และนี่คือเหตุผลที่ควรเริ่มหาข้อมูลตั้งแต่ตอนที่ยังไม่ต้องใช้ ไม่ใช่ตอนที่หมอนัดจำหน่ายแล้ว

อยากฝากแค่ตอนกลางวัน? ทั้งประเทศมีสี่แห่ง

กฎหมายแบ่งกิจการนี้ออกเป็นสามลักษณะ และนี่คือจุดที่ตัวเลขน่าตกใจที่สุด

สี่แห่ง ไม่ใช่สี่ร้อย ไม่ใช่สี่พัน

ครอบครัวจำนวนมากไม่ได้อยากส่งพ่อแม่ไปอยู่ประจำ แค่อยากมีที่ฝากตอนกลางวันตอนที่ลูกไปทำงาน แล้วรับกลับบ้านตอนเย็น ให้ท่านได้เจอคน ได้ทำกิจกรรม ไม่ต้องนั่งอยู่คนเดียวหน้าทีวีทั้งวัน

ในทะเบียน บริการแบบนี้แทบไม่มีอยู่จริง

ในทางปฏิบัติ ศูนย์ลักษณะที่ 3 หลายแห่งรับดูแลแบบไป-กลับด้วย ซึ่งทำได้ แต่คุณควรถามให้ชัดว่าบริการไป-กลับที่เขาเสนอนั้นอยู่ในขอบเขตใบอนุญาตของเขาหรือเปล่า

ปีนี้เปิดใหม่ 230 แห่ง และยังไม่ทันหมดปี

ยังไม่ทันครบปี ก็แซงทั้งปีที่แล้วไปแล้ว

ข่าวดีคือทางเลือกกำลังเพิ่ม ข่าวที่ต้องระวังคือ เมื่อมีผู้เล่นใหม่เข้ามาเร็วขนาดนี้ หลายแห่งเพิ่งเปิดได้ไม่กี่เดือน ประสบการณ์และระบบภายในยังใหม่มาก

ยิ่งตลาดโตเร็ว การตรวจสอบก่อนตัดสินใจยิ่งสำคัญ ไม่ใช่สำคัญน้อยลง

สองนาทีที่ควรใช้ ก่อนโอนเงินมัดจำ

ทะเบียนที่เราใช้นับ เปิดให้ทุกคนเข้าดูฟรี ไม่ต้องสมัครสมาชิก

1. เปิด esta.hss.moph.go.th/check-shops.php
2. พิมพ์ชื่อศูนย์ลงช่องค้นหา ใช้คำสั้น ๆ พอ เพราะชื่อในทะเบียนมักยาวกว่าชื่อที่เขาใช้ทำการตลาด
3. เช็กว่าจังหวัดตรงกับสาขาที่คุณจะไป ศูนย์ที่มีหลายสาขาต้องมีใบแยกรายสาขา ใบเดียวคลุมทุกที่ไม่ได้
4. ดูลักษณะกิจการว่าตรงกับสิ่งที่คุณต้องการไหม และดูวันที่อนุญาต

ในระบบเดียวกันยังมีหน้าตรวจผู้ดำเนินการและผู้ให้บริการแยกต่างหาก ซึ่งเป็นคนละใบกับใบอนุญาตของสถานประกอบการ ศูนย์ที่มีใบอนุญาตกิจการครบ แต่พนักงานที่ลงมือดูแลจริงยังไม่ได้ขึ้นทะเบียน เป็นเรื่องที่เป็นไปได้ และเป็นคำถามที่ควรถาม

สิ่งที่ทะเบียนนี้บอกคุณไม่ได้

ใบอนุญาตไม่ใช่เครื่องรับประกันคุณภาพ

มันบอกแค่ว่าสถานที่ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ ทางเดินกว้างพอ ห้องน้ำมีราวจับ มีสัญญาณเตือนไฟไหม้ และมีผู้ดำเนินการที่ได้รับอนุญาต

สิ่งที่มันไม่บอกเลยคือ ตีสองของคืนวันอังคาร มีคนเฝ้าอยู่กี่คน พนักงานลาออกบ่อยแค่ไหน แม่ของคุณจะได้เจอหน้าคนเดิมหรือคนใหม่ทุกเดือน และถ้าเกิดเรื่องขึ้นจริง กว่าคุณจะได้รับโทรศัพท์ ใช้เวลานานเท่าไร

ทะเบียนจึงเป็นด่านคัดออก ไม่ใช่ด่านคัดเข้า ใช้ตัดตัวเลือกที่ไม่ผ่านพื้นฐานทิ้งไปก่อน แล้วเอาเวลาที่เหลือไปเดินดูของจริง ดมกลิ่น ดูว่าพนักงานพูดกับผู้สูงอายุยังไง ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่มีเอกสารไหนบอกได้

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าศูนย์แบบไหนเหมาะกับสภาพของท่าน ลองอ่าน ศูนย์ดูแลผู้สูงวัยคืออะไร เหมาะกับใครบ้าง ประกอบ

ถ้าค้นแล้วไม่เจอชื่อ

ไม่เจอ ไม่ได้แปลว่าผิดกฎหมายเสมอไป อาจเป็นเพราะชื่อจดทะเบียนไม่เหมือนชื่อที่ใช้ทำการตลาด อยู่ระหว่างยื่นคำขอ หรือเป็นบริการคนละประเภท สิ่งที่ควรทำคือถามตรง ๆ สามข้อ

• ชื่อที่จดทะเบียนกับ สบส. คือชื่ออะไร เลขที่ใบอนุญาตอะไร
• ใบอนุญาตครอบคลุมสาขานี้โดยเฉพาะไหม
• ถ้ากำลังยื่นอยู่ ยื่นเมื่อไร ตอนนี้ถึงขั้นไหนแล้ว

ที่ที่ทำถูกต้องจะตอบได้ทันที ไม่ต้องคิดนาน ส่วนการบ่ายเบี่ยง เปลี่ยนเรื่อง หรือย้อนถามว่าจะเอาไปทำอะไร นั่นก็เป็นคำตอบอย่างหนึ่งเหมือนกัน

สรุปทั้งหมดในภาพเดียว

ถ้าจะจำอะไรจากบทความนี้ไปแค่อย่างเดียว ให้จำภาพนี้

บันทึกภาพนี้เก็บไว้ หรือส่งต่อให้พี่น้องที่กำลังช่วยกันหาที่ให้พ่อแม่ได้เลย นำไปใช้ได้โดยอ้างอิงที่มา

กลับมาที่วันที่หมอนัดจำหน่าย

สามวันไม่พอสำหรับการหาที่ที่ใช่ แต่พอสำหรับการตัดที่ที่ไม่ควรพิจารณาออกไป

เปิดทะเบียน พิมพ์ชื่อ ดูจังหวัด ใช้เวลาสองนาที เท่านี้ก็เหลือรายชื่อที่คุ้มค่าจะขับรถไปดูจริง

วิธีเดียวกันนี้ใช้ตรวจศูนย์ไหนก็ได้ รวมถึงบ้านอาจารย์พงษ์ศักดิ์ทั้งสองสาขา ซึ่งอยู่ในทะเบียนชุดเดียวกันนี้ (สาขาศรีนครินทร์ กรุงเทพมหานคร อนุญาต 5 มีนาคม 2569 และสาขาเมืองทองธานี นนทบุรี อนุญาต 30 มีนาคม 2569) หากอยากดูว่าการดูแลแต่ละระดับครอบคลุมอะไรบ้าง อ่านต่อได้ที่หน้า โปรแกรมดูแล หรือทักมาถามเรื่องเฉพาะของครอบครัวคุณได้

ที่มาข้อมูล: นับจากรายชื่อสถานประกอบการที่ได้รับการอนุญาต ระบบกิจการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ข้อมูล ณ 4 กันยายน 2569 รายการล่าสุดลงวันที่อนุญาต 3 กันยายน 2569 · จำนวนผู้สูงอายุอ้างอิงกรมกิจการผู้สูงอายุ · กรอบกฎหมาย: พ.ร.บ. สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 และกฎกระทรวงฯ พ.ศ. 2563 (บังคับใช้ 27 มกราคม 2564) · การแบ่งภูมิภาค: ภาคเหนือ 9 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ภาคอีสาน 20 จังหวัด ภาคใต้ 14 จังหวัด ที่เหลือรวมเป็นภาคกลาง ตะวันออก และตะวันตก

ตัวเลขนับจากรายการที่ปรากฏในทะเบียน ณ วันรวบรวม อาจเปลี่ยนแปลงเมื่อมีการออกใบใหม่หรือเปลี่ยนสถานะ ควรตรวจสอบจากระบบโดยตรงก่อนตัดสินใจ · บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย